Direct naar de inhoud
Terug naar de blog

Website herstellen na een hack of storing: zo pak je het aan

Isometrische illustratie van website-reparatie

Is je website gehackt, onbereikbaar of per ongeluk verwijderd? Dan wil je hem zo snel mogelijk terug. Voordat je iets terugzet, moet je wel eerst weten wat er mis is. Bij een hack zet je de site eerst offline, stel je sporen veilig, controleer je of klantgegevens gevaar lopen en zet je pas daarna een schone back-up terug. Pas als het lek gedicht is, gaat de site weer live. Bij een storing of een verwijderde pagina ligt de oplossing meestal bij je hostingpartij of in je CMS. Hieronder lees je per situatie welke stappen je zet, in welke volgorde, en waar je op let.

Jouwzaak-online
Geef je website een professionele basis
Wil je na een storing of hack opnieuw beginnen, Jouwzaak-online bouwt moderne websites op maat voor zelfstandigen en mkb-bedrijven.
Bezoeken

Kort samengevat

  • Gehackt? Waarschuw je hostingpartij of webbeheerder, maak een kopie van de gehackte site, bewaar die offline en zet de website tijdelijk dicht.
  • Klantgegevens gelekt? Een ernstig datalek meld je binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
  • Terugzetten doe je met een back-up van vóór de besmetting, niet zomaar de nieuwste. Wijzig eerst alle wachtwoorden en dicht het lek voordat je weer live gaat.
  • Geen bruikbare back-up? Dan is opnieuw opbouwen met een schone installatie meestal veiliger dan opschonen.
  • Voorkomen draait om updates, sterke unieke wachtwoorden, tweestapsverificatie en vast technisch beheer.

Inhoudsopgave

Wat is er precies mis met je website?

“Website herstellen” kan op vier heel verschillende problemen slaan. De aanpak verschilt zo sterk dat het de moeite loont om eerst even vast te stellen waar je mee te maken hebt.

Wat je ziet Waarschijnlijke oorzaak Eerste stap
Vreemde pagina’s, doorverwijzingen naar spam, een waarschuwing in de browser of in Google, onbekende beheerders Hack of malware Site offline halen, hostingpartij of webbeheerder waarschuwen, kopie maken
Wit scherm, foutcode (bijvoorbeeld 500) of de site laadt helemaal niet Mislukte update, conflict tussen plugins, probleem bij de hosting Kijken wat er als laatste is veranderd, hostingpartij om de foutlogs vragen
Een pagina of de hele site is weg Per ongeluk verwijderd, hostingpakket of domein verlopen Prullenbak in je CMS, back-ups bij de hosting, betaalstatus van domein en hosting
Bezoekers komen op een 404-pagina via oude links Pagina hernoemd of verwijderd Pagina terugzetten of een doorverwijzing (redirect) instellen

Twijfel je tussen een storing en een hack? Behandel het dan als een hack. Een hack wordt niet altijd direct ontdekt en kan al veel schade aanrichten voordat je ingrijpt. Een paar uur te voorzichtig zijn kost je minder dan een besmette site die nog dagen online staat.

Website gehackt: dit doe je in het eerste uur

De Fraudehelpdesk Zakelijk zet de eerste stappen helder op een rij. Wij volgen dezelfde volgorde:

  1. Waarschuw je hostingpartij of webbeheerder. Zij kunnen in de serverlogs zien wat er gebeurd is en vaak ook direct ingrijpen.
  2. Maak een back-up van de gehackte website en bewaar die offline. Dat klinkt vreemd, want je wilt die besmette versie juist kwijt. Toch is die kopie bewijsmateriaal als je aangifte doet of als er strafrechtelijk onderzoek volgt.
  3. Zet de website tijdelijk uit. Dat kan via een beveiligde map, zodat alleen jij er nog bij kunt. Zo stuur je geen bezoekers meer naar een besmette pagina en voorkom je dat de aanvaller verder gaat.

Deze drie stappen staan op de pagina Mijn website is gehackt van de Fraudehelpdesk Zakelijk. Ga daarna nog niet meteen updates installeren of bestanden verwijderen. Daarmee wis je mogelijk de sporen die je nodig hebt om te begrijpen hoe de aanvaller binnenkwam.

Zet een korte melding voor je klanten klaar

Staat je site een paar dagen offline, zet dan een eenvoudige onderhoudspagina neer met je telefoonnummer en e-mailadres. Klanten die je zoeken, kunnen je dan toch bereiken. Werk je met een Google-bedrijfsprofiel, dan blijven ook je telefoonnummer en openingstijden daar gewoon zichtbaar.

Zet een korte melding voor je klanten klaar

Lopen klantgegevens gevaar? Dan gelden de datalekregels

Verzamelt je website gegevens via een contactformulier, een afsprakenplanner, een webshop of een klantportaal, dan kan een hack ook een datalek zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt vier stappen bij een datalek:

  1. Zorg voor overzicht: welke gegevens, van wie en hoeveel.
  2. Neem meteen maatregelen om het lek te stoppen en de schade te beperken, en schat de risico’s in.
  3. Bepaal of je het datalek moet melden. Zo ja, doe dat direct.
  4. Leg het datalek vast in je eigen interne datalekregister.

Let op de termijn. Volgens de KVK meld je een ernstig datalek binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Anders riskeer je een boete. Die 72 uur gaan in zodra je van het lek weet, niet pas als de site weer werkt. Weet je niet zeker of je moet melden, bijvoorbeeld omdat je niet weet of het formulier ook echt is uitgelezen? Leg die vraag dan voor aan een privacyjurist of aan je functionaris gegevensbescherming als je die hebt. Doe dat binnen die termijn.

Sporen veiligstellen en het lek vinden

Wie een hack goed wil herstellen, moet weten hoe de aanvaller binnenkwam. Anders zet je een schone site terug met hetzelfde gat erin, en zit je een week later weer met hetzelfde probleem.

Een Nederlands securitybedrijf legt uit dat patchen niet de eerste stap is bij een kritiek lek. Eerst maak je een kopie van de logbestanden en andere technische gegevens, omdat een update of herstart sporen kan wissen. Daarna zoek je naar tekenen van inbraak. Denk aan:

  • onbekende bestanden op de server, zoals webshells waarmee een aanvaller de server op afstand bedient;
  • beheerdersaccounts die je niet kent;
  • verdachte inlogpogingen in de logs;
  • verbindingen met onbekende adressen;
  • recent gewijzigde bestanden in mappen waar normaal niets verandert.

Begin bij je eigen computer

Soms zit het probleem niet in de website, maar in de computer waarmee je inlogt. Als daar malware op staat, ziet een crimineel je nieuwe wachtwoord gewoon meekijken. De politie adviseert bij mogelijke malware op je computer eerst uit te loggen op alle accounts, cookies en tijdelijke bestanden te verwijderen, de virusscanner bij te werken en een scan te draaien. Pas daarna wijzig je je wachtwoorden. Doe dat dus voordat je de wachtwoorden van je website, hosting en e-mail aanpast.

Volgorde voor computer beveiligen na malware

Herstellen vanuit een schone back-up

Heb je back-ups, dan is terugzetten de snelste weg. Dat werkt alleen als de back-up echt schoon is. De dag waarop je de hack ontdekte, is vaak niet de dag waarop de besmetting begon. Een besmetting kan weken onopgemerkt blijven, dus ook een back-up van een paar dagen voor de ontdekking kan al besmet zijn. Werk daarom zo:

  1. Kies het juiste herstelmoment. Ga terug naar een datum waarvan je redelijk zeker weet dat alles nog in orde was. Kijk bijvoorbeeld in de logs wanneer de eerste verdachte activiteit begon, of wanneer de eerste klachten binnenkwamen.
  2. Zet bestanden én database terug, allebei van hetzelfde moment. Een schone database met besmette bestanden lost niets op, en andersom ook niet.
  3. Wijzig alle wachtwoorden voordat de site weer online gaat: het controlepaneel van de hosting, alle beheerders van de website, FTP- of SFTP-accounts en de database. Verwijder accounts die niemand meer gebruikt.
  4. Dicht het lek. Werk het CMS, het thema en alle plugins bij naar de nieuwste versie. Verwijder plugins en thema’s die je niet gebruikt, want ook uitgeschakelde onderdelen kunnen kwetsbaar zijn.
  5. Zet nieuwe inhoud er weer in. Alles wat je na het herstelmoment hebt toegevoegd, zoals blogs, nieuwe foto’s of prijswijzigingen, voer je opnieuw in. Kopieer het niet uit de besmette versie, maar uit je eigen bestanden.
  6. Pas dan publiceren. Haal de afscherming weg en loop de controles hieronder na.

Geen bruikbare back-up? Bouw schoon opnieuw op

Geen back-up, of alleen back-ups waarvan je niet weet of ze schoon zijn? Dan is het verleidelijk om de besmette bestanden één voor één op te schonen. Dat raden we af. Aanvallers laten vaak meer dan één achterdeur achter, verstopt in bestanden die er onschuldig uitzien. Mis je er één, dan ben je zo weer terug bij af.

Veiliger is opnieuw opbouwen:

  • installeer het CMS, het thema en de plugins vers vanaf de officiële bron;
  • neem alleen je eigen inhoud over: teksten, afbeeldingen en eventueel een gecontroleerde export van pagina’s;
  • controleer afbeeldingen en uploads op bestanden die daar niet horen, zoals scripts in een map met foto’s;
  • maak alle accounts en wachtwoorden nieuw aan.

Inhoud terughalen zonder back-up

Ben je teksten of afbeeldingen echt kwijt, dan kun je op een paar plekken zoeken:

  • Je hostingpartij. Veel partijen maken automatisch back-ups, ook als je dat zelf niet hebt ingesteld. Vraag ernaar.
  • Webarchieven. Openbare internetarchieven zoals de Wayback Machine bewaren momentopnamen van veel websites. Daar haal je vaak nog teksten en soms afbeeldingen vandaan. Het archief is geen werkende kopie: formulieren, de database en de beheeromgeving zitten er niet in.
  • Je eigen bestanden. Denk aan offertes, Word-documenten met websiteteksten, de foto’s van je fotograaf of e-mails met je vorige webbouwer.

Zie zo’n herstel ook als een kans. Een site die opnieuw moet worden opgebouwd, kun je meteen sneller, mobielvriendelijker en beter vindbaar maken, in plaats van een verouderd ontwerp na te bouwen.

Een verwijderde pagina of website terughalen

Niet elk herstel heeft met een hack te maken. Soms is een pagina per ongeluk verwijderd of is de hele site verdwenen.

  • Eén pagina weg? Kijk eerst in de prullenbak van je CMS. Veel systemen bewaren verwijderde pagina’s nog een tijd voordat ze echt verdwijnen. Bij sommige websitebouwers kun je juist geen eerdere versie terugzetten. Dan moet je de pagina opnieuw maken.
  • Pagina bewust weggehaald of hernoemd? Stel dan een doorverwijzing (een 301-redirect) in van het oude adres naar de beste vervangende pagina. Zo komen bezoekers en Google niet op een foutpagina terecht, en raak je de vindbaarheid van die oude pagina niet kwijt.
  • Hele site weg? Controleer of je hostingpakket en je domeinnaam nog betaald zijn. Een verlopen pakket is een veelvoorkomende en gelukkig goed oplosbare oorzaak. Vraag je hostingpartij daarna om de laatste back-up.
  • Site bij een websitebouwer verwijderd? Kijk in je account of er een overzicht van verwijderde sites is. Sommige platforms laten je een site daar nog een tijd herstellen.

Controleren of de site weer veilig werkt

Staat de site weer online, loop dan deze controles na:

  • Open de site op je telefoon en je computer, en ook in een privévenster, zodat je de versie ziet die nieuwe bezoekers zien.
  • Test elk contactformulier, je WhatsApp-knop, je belknop en je afsprakenplanner.
  • Zoek in Google op je eigen domeinnaam en kijk of er geen vreemde pagina’s of spamteksten in de zoekresultaten staan.
  • Controleer in Google Search Console of er beveiligingsmeldingen zijn. Heeft Google je site als onveilig gemarkeerd, dan vraag je daar na het opschonen een nieuwe beoordeling aan.
  • Kijk de lijst met beheerders nog één keer na.
  • Houd de logs en bezoekerscijfers de komende weken in de gaten op ongewone pieken.

Een volgende hack voorkomen

De meeste hacks op websites van kleine bedrijven zijn geen gerichte aanvallen. Het zijn geautomatiseerde scans die zoeken naar verouderde software en zwakke wachtwoorden. Daar kun je je goed tegen wapenen. De politie noemt onder meer updates op tijd, sterke unieke wachtwoorden en tweestapsverificatie, en uitleg aan medewerkers over het omgaan met persoonsgegevens.

Daarnaast raadt Your Europe aan om een actieplan voor beveiligingsproblemen te hebben. Daarin staat wie de leiding neemt, welke data en diensten je als eerste herstelt en wie je moet inlichten. Voor een zzp’er past dat op één A4’tje:

  • wie je belt (je webbeheerder en je hostingpartij, met telefoonnummer);
  • waar je back-ups staan en hoe lang ze bewaard worden;
  • waar je inloggegevens veilig bewaard worden, bijvoorbeeld in een wachtwoordmanager;
  • welke gegevens je website verzamelt, zodat je bij een lek snel weet of je moet melden.

De belangrijkste maatregel blijft dat iemand je site actief bijhoudt: updates bijwerken, back-ups maken en controleren of ze werken, en beveiliging bijhouden. Dat is precies het werk dat er bij drukke ondernemers als eerste bij inschiet.

Onze kijk op website herstellen

Als een ondernemer ons belt met een kapotte of gehackte website, horen we bijna altijd hetzelfde verhaal. De site is ooit gebouwd, daarna heeft niemand er meer naar omgekeken, en nu weet niemand meer wie de inloggegevens heeft. Dat ligt niet aan de ondernemer. Je bent schilder, kapper of adviseur, geen systeembeheerder.

Daarom geloven we dat herstel begint vóór het misgaat. Een website die goed is opgezet en daarna vast wordt beheerd, met hosting, beveiliging, updates en back-ups op één plek, heeft veel minder kans om stil te vallen. En gaat er toch iets mis, dan is er een back-up en iemand die je site kent.

Is je huidige site zo verouderd of zo vaak aangepast dat herstellen eigenlijk lapwerk is? Dan is een frisse, snelle website met een schone basis vaak de verstandigste stap. Je krijgt dan meteen een site die op mobiel goed werkt, goed vindbaar is en klanten met één klik laat bellen of appen.

Bij ons heb je altijd direct contact met mij als webdesigner, één vast aanspreekpunt, en vooraf heldere afspraken en vaste prijzen. Geen ingewikkeld gedoe, gewoon een website die werkt.

Marwan

Liever een schone start met vast beheer?

Wil je na een hack of storing niet meer zelf hoeven op te letten, dan bouwen we een nieuwe, snelle website voor je op maat. Daarbij hoort een maandelijks beheerabonnement met hosting, beveiliging, back-ups en kleine wijzigingen. Bekijk onze websitepakketten en beheerabonnementen, van Startklaar tot Compleet geregeld.

Jouwzaak-online

Wil je eerst zien hoe jouw nieuwe site eruit kan zien? Vraag een gratis homepage-demo aan, of lees in onze werkwijze hoe we van eerste gesprek tot oplevering werken.

Veelgestelde vragen

Moet ik aangifte doen als mijn website is gehackt?

Dat kan, en het helpt vooral als er schade is of klantgegevens zijn gestolen. Bewaar daarom de offline kopie van de gehackte site die je in de eerste stap hebt gemaakt. Die kopie dient als bewijs bij een eventueel onderzoek.

Kan ik gewoon de nieuwste back-up terugzetten?

Liever niet zonder controle. Een besmetting blijft vaak weken onopgemerkt, dus ook een recente back-up kan al besmet zijn. Kies een back-up van vóór de eerste verdachte activiteit, en dicht altijd eerst het lek en wijzig alle wachtwoorden voordat je weer live gaat.

Hoe weet ik of mijn website gehackt is?

Typische signalen zijn doorverwijzingen naar vreemde sites, onbekende pagina’s in Google, een waarschuwing in de browser, nieuwe beheerders die je niet kent of klanten die spam ontvangen via je formulier. Zie je een van deze signalen, behandel het dan als een hack tot het tegendeel bewezen is.

Hoe lang heb ik om een datalek te melden?

Een ernstig datalek meld je binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Die termijn begint zodra je van het lek weet. Registreer elk datalek bovendien in je eigen interne datalekregister, ook als melden niet nodig blijkt.

Kan ik mijn oude website terughalen als alles weg is?

Vraag eerst je hostingpartij naar automatische back-ups. Lukt dat niet, dan vind je teksten en afbeeldingen vaak nog in openbare webarchieven zoals de Wayback Machine. Een werkende site met formulieren en database haal je daar niet uit, dus meestal bouw je met die inhoud een nieuwe site op.

Bronnen

Aanbevelingen

Created with BabyLoveGrowth tools

BellenWhatsApp